Asertywność w pracy i nie tylko



Wiele osób spotkało się z pojęciem asertywności w pracy.
Dla ilu z was wydało się ono dość obcobrzmiące?

Wyobraźmy sobie taką sytuację: Idziesz ulicą, zatrzymuje Cię akwizytor namawiający usilnie do zakupu rewelacyjnego kosmetyku o wyjątkowych właściwościach. Odmawiasz grzecznie, jednak pan jest dość wytrwały, idąc z Tobą w tym samym kierunku, wciąż zachwala zalety produktu i przekonuje do zakupu. Jak zachować się asertywnie? Jak odmówić grzecznie i stanowczo? Czy czujesz się dobrze, gdy popełnisz błąd i inni o tym wiedzą? Czy czujesz się dobrze wypowiadając głośno swoje opinie nawet, jeśli nie masz dowodów na ich poparcie? Czy łatwo przychodzi Ci odmówienie prośbom koleżanek i kolegów z pracy? Czy łatwo przychodzi Ci odmówienie prośbom koleżanek i kolegów w życiu prywatnym? Czy potrafisz poprosić o pomoc innych? Czy umiesz pogodzić się z odmową na Twoją prośbę? Jeśli na większość pytań odpowiesz przecząco, oznacza to, że asertywność jest ci obca. Bycie asertywnym, to krótko mówiąc szanowanie samego siebie i umiejętne egzekwowanie swoich praw bez urażania innych osób. Asertywność to wyrażanie swoich poglądów, potrzeb i umiejętne bronienie ich. To umiejętność bycia sobą wśród osób, które nie zawsze postępują tak, jak tego oczekujemy. Asertywność to także umiejętność bronienia swoich racji, to zdolność opanowania stresu i spokojnego wytłumaczenia, jak pojmujesz pewne sprawy. Zachowując się asertywnie bronisz swojego terytorium, dbasz o własne interesy, a przy tym okazujesz szacunek innym. Jeśli zrozumiesz, jakie korzyści daje asertywność, to znacznie łatwiej będzie Ci w codziennym życiu, nie tylko zawodowym, ale także osobistym. Asertywność to także umiejętność przyjmowania pochwał i krytyki. Asertywne zachowanie wynika z poczucia własnej wartości, dzięki czemu możesz wyznaczać swoje granice, a jednocześnie szanować granice innych osób.

Cechy postawy asertywnej

Asertywne zachowanie odrzuca krytykę innych, ubliżanie i ocenianie. Postawa asertywna to wyrażanie swoich opinii, myśli i emocji, to dyskutowanie, wymiana poglądów, bez przekonywania innych do swojej racji. Egzekwujesz swoje prawa, potrafisz upomnieć się o swoje? Czy często zdarzyło ci się w pracy, że kolega prosił cię o wyświadczenie mu jakiejś przysługi, o przygotowanie za niego projektu albo kryłeś go przed szefem za każdym razem, gdy spóźniał się na cotygodniowe zebranie? Jeśli ta sytuacja zaczęła cię irytować, ponieważ powtarzała się zbyt często, to czas porozmawiać z kolegą. Szczera rozmowa w cztery oczy, zakomunikowanie, że pewne zachowania nie podobają się tobie jest lepsze niż wytykanie błędów publicznie. Należy mówić o zachowaniu, a nie o osobie, w ten sposób kolega nie odbierze tego, jako atak na niego. Musisz przedstawiać konkrety, np. po raz kolejny w tym miesiącu nie oddałeś na czas projektu, za który jesteśmy odpowiedzialni. Postawą asertywną jest także umiejętność przyznania się do błędu, porażki. Jeśli nie boisz się krytyki , a na bezpodstawną reagujesz ze spokojem, to jest to cecha postawy asertywnej. Osoby asertywne znają swoją wartość, dlatego zewnętrze opinie nie wpływają na ich samoocenę. Potrafią przyjąć w związku  z tym krytykę a także przyznać się do błędu. Zdarzają się sytuacje, gdy to ty musisz poprosić kogoś o pomoc. Weź pod uwagę fakt, że możesz spotkać się z odmową. Masz prawo odmówić , a proszący nie powinien wywierać presji czy poczucia winy u osoby, która tej prośby spełnić nie chce. Każdy ma prawo podjąć taką decyzję, którą uzna za słuszną. Odmowa to także umiejętność i chęć obrony swojej przestrzeni osobistej, zarówno psychologicznej jak i materialnej. Asertywne zachowanie to mówienie przede wszystkim o swoich odczuciach. Jeśli potrafimy panować nad emocjami i zachowujemy spokój w sytuacjach stresujących, to naszą postawą jesteśmy w stanie osiągnąć o wiele więcej, nie narażając się przy tym na konflikt.
Jeśli egzekwujesz swoje prawa, lekceważąc przy tym prawa innych osób, to świadczy to o agresywności. Człowiek agresywny zakłada, że świat jest zły, wszyscy są przeciwko niemu, a osoby o odmiennych poglądach nie zasługują na szacunek i uwagę. Osoba agresywna próbuje zaspokoić tylko swoje potrzeby, ignoruje potrzeby i uczucia innych osób, nie słucha innych. Osoby, mające taką postawę, nie zbudują dobrych relacji z osobami, które nie praktykują i nie tolerują tego typu zachowań. Atak na naszą osobę wzbudza w nas opór. Unikamy kontaktu z osobą zachowującą się agresywnie, ponieważ naraża nas na konflikty i sytuacje trudne, które niosą z sobą ewentualne doświadczenie agresji, zarówno werbalnej, jak i fizycznej. Asertywność to optymalne standardy funkcjonowania w każdej sferze życia – zarówno zawodowej, jak i osobistej.

Cechy postawy uległej

Uległość to jedna z postaw cechujących osobowość niedojrzałą. Postawa uległa charakteryzuje się przyjmowaniem bezkrytycznie wszystkiego bez względu na to, jak wpłynie to na jej własne prawa i potrzeby. Osoba uległa rezygnuje z własnych interesów, nie wyraża swoich myśli i uczuć, stawia potrzeby innych na pierwszym miejscu. Osoba wstydliwa i niepewna siebie, będzie trudniej wyrażać własne zdanie. Jej potrzeba akceptacji przez innych jest tak silna, iż gotowa jest poświęcić własne interesy życiowe. Jeśli poddajemy się naciskom, manipulacji czy innej formie wywierania na nas wpływu, to znaczy, że mamy postawę uległą, wycofaną, niepewną siebie. Osoby takie unikają konfrontacji, chowają głowę w piasek. Asertywność to postawa, którą należy ćwiczyć, ponieważ w najmniej oczekiwanym momencie ta umiejętność okaże się nam bardzo potrzebna. Stereotypowo, to kobiety powinny być bardziej uległe, gdyż oczekuje się od nich łagodności, cierpliwości, wyrozumiałości. Oczekiwania społeczne na szczęście ulegają zmianie. Rola kobiety jest dziś zupełnie inna, niż kilkadziesiąt lat temu. Kobiety jasno zaczęły komunikować swoje oczekiwania, wyznaczać swoje granice. Zmiany mentalne, cywilizacyjne przyczyniły się do zaakceptowania innych postaw dzisiejszych kobiet, aniżeli było to w czasach młodości ich prababek. Jeśli chcemy uniknąć frustracji z powodu naruszenia naszych osobistych granic, to zacznijmy małymi krokami zmieniać własną postawę wobec innych.
Asertywność - kobieta pokazuje znak stop
© Sunny_baby - Fotolia.com

Asertywność w pracy

Jak bardzo asertywność jest istotna w naszym życiu przekonał się już chyba każdy z nas. W wielu dużych firmach, pracodawcy organizują szkolenia z asertywności dla pracowników. Dzieje się tak w firmach, w których pracownicy mają częsty kontakt z osobami z zewnątrz: kontrahentami, klientami. Pracodawca wie, jak ważna jest to umiejętność w negocjacjach i dobrych relacjach z innymi współpracownikami. Stąd tak ważna jest sztuka mówienia „nie”, to umiejętność rozróżnienia pomocy koleżeńskiej od wykorzystywania.  Jeśli ktoś zauważy, że można cię „wykorzystać”, będzie robił to częściej. Nie pozwól, by inni ciągle przedkładali swoje zdanie nad twoje. Komunikuj, że pewne sprawy widzisz w inny sposób, informuj, gdy coś wydaje ci się nie mieścić w przyjętych normach. Płynne poprowadzenie rozmowy pozwoli wyeksponować twoje zdanie. Asertywna postawa to stanowczość, zdolność zaprotestowania, gdy wymaga tego  nasze dobro. Bardzo istotna jest w związku z tym nasza pewność siebie. Osoby znające swoją wartość, ambitne, niebojące się nowych wyzwań będą bardziej skutecznie formułować własne oczekiwania i stawiać granice. Asertywność w pracy to także bycie niekonfliktowym i sprawiedliwym.

Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, że to my sami odpowiedzialni jesteśmy za wyznaczanie granic innym. Szanuj siebie i swój czas - bądź asertywny w pracy. Nie wszystko musi być zrobione natychmiast. Wystarczy powiedzieć, że zajmiesz się czymś, jak tylko skończysz inne ważne zadanie, którym właśnie się zajmujesz. Nie przepraszaj, jeśli nie wymaga tego sytuacja. Przesadna uprzejmość osłabia naszą odmowę. Naucz się odrzucać prośby, które nie są dla ciebie priorytetem. Pamiętaj też, że w relacjach zawodowych nie musisz znać odpowiedzi na wszystkie pytania natychmiast. Masz prawo do zastanowienia się, sprawdzenia informacji, wówczas dajesz do zrozumienia drugiej osobie, że poważnie traktujesz jej sprawę.
Co więcej, naucz się mówić „nie” także szefowi. To bardzo trudne, owszem. Są jednak sytuacje, w których szef próbuje wykorzystać twoją zależność od niego, coraz częściej prosi o wykonanie dodatkowej pracy, co wiąże się także z zostaniem po godzinach. Jeśli trwa to kolejny miesiąc, a ty nie masz przesłanek, że sytuacja ta ulegnie zmianie, to przeprowadź szczerą rozmowę. Przedstaw jasno, ile czasu poświęcasz na prace, poinformuj, że przekłada się to także na twoją efektywność i wydajność. Zaproponuj swoje rozwiązanie tej sytuacji lub spróbuj wspólnie z szefem znaleźć z niej wyjście. Asertywność to umiejętność bronienia siebie, to przedstawienie swoich racji mimo stresu czy złego nastawienia rozmówcy. W postawę asertywną wpisana jest cierpliwość, odwaga i stanowczość. Jeśli takie podejście będzie nam towarzyszyć, to wszelkie zadania będziemy realizować w zgodzie z sobą samym, a relacje z innymi wolne będą od konfliktów i nieporozumień tych bardziej lub mniej przemilczanych.


Prawa człowieka według Herberta Fensterheima.


Masz prawo do wyrażania siebie, swoich opinii, potrzeb, uczuć - tak długo, dopóki nie ranisz innych.
Masz prawo do wyrażania siebie - nawet jeśli rani to kogoś innego - dopóki twoje intencje nie są agresywne.
Masz prawo do przedstawiania innym swoich próśb - dopóki uznajesz, że oni mają prawo odmówić.
Są sytuacje, w których kwestia praw poszczególnych osób nie jest jasna. Zawsze jednak masz prawo do przedyskutowania tej sytuacji z drugą osobą.
Masz prawo do korzystania ze swoich praw.

Pamiętaj - asertywność w pracy naprawdę się przydaje.

Autorką publikacji "Asertywność w pracy i nie tylko" jest Joanna Jankowiak/Rekruteo.pl

Asertywność Asertywność w pracy Postawa asertywna

Polecane teksty, porady, opinie z działu Praca

  • Stosunki międzyludzkie w miejscu pracy Stosunki międzyludzkie w miejscu pracy

    Od wieków stosunki międzyludzkie są niezwykle zróżnicowane, potrafimy się nienawidzić, szanować, kochać. Nie inaczej sytuacja wygląda w stosunkach pomiędzy pracownikami

  • Siła spokoju - czyli Nianią być… Siła spokoju - czyli Nianią być…

    Zawód niani w Polsce zaczyna być coraz bardziej popularny. W związku z brakiem wolnych miejsc w żłobkach i przedszkolach, rodzice coraz częściej decydują się na zatrudnienie niani.

więcej»

Dodaj pomysł lub uwagę: