Niepełnosprawni w pracy



Osoby z orzeczoną niepełnosprawnością borykają się ze znalezieniem zatrudnienia podobnie, jak osoby w pełni sprawne. Niezależnie bowiem od naszych warunków zdrowotnych, rynek pracy nie ma dziś ciekawej oferty dla poszukujących pracy. Zakładów Pracy Chronionej w Polsce jest coraz mniej. Jakie są tego przyczyny? W firmach, które tego statusu nie posiadają, zatrudnianie osób niepełnosprawnych jest coraz częściej praktykowane. Nie zawsze niepełnosprawny znajdzie pracę, o jakiej marzy. Wszystko zależy od tego, w jakim stopniu i jakiego rodzaju występują u tej osoby ograniczenia, czy też od samych kwalifikacji jakie posiada. Istniejące dziś agencje pośrednictwa pracy przekonują właścicieli firm do zatrudniania pracowników z grupą niepełnosprawności. Tym bardziej, że pracodawca może liczyć na dodatkowe korzyści płynące z faktu zatrudnienia takiej osoby. Praca osoby niepełnosprawnej nie różni się od pracy osoby pełnosprawnej, z wyjątkiem sytuacji, które uwzględniają określone ograniczenia. Zgodnie z ustawą z dnia 29.10.2010 r., Dz. U. z 2010 r. nr 214, poz. 1407 i nr 217, poz. 1427, osobę niepełnosprawną wlicza się do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych od dnia, w którym przedstawiła pracodawcy orzeczenie, które tę niepełnosprawność potwierdza. W przypadku przedstawiania kolejnego orzeczenia pracodawcy, ważny jest termin złożenia wniosku o wydanie kolejnego orzeczenia. Wówczas pracodawca wlicza osobę niepełnosprawną do stanu zatrudnienia osób niepełnosprawnych, począwszy od dnia złożenia tego wniosku. Każde stanowisko pracy ma sprecyzowane wymagania i oczekiwania. Przepisy określają dokładnie czas pracy osoby niepełnosprawnej, dodatkowe dni wolne, krótko mówiąc, prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy.

Do tej pory pracownik ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności pracował do 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu. Od 1 stycznia 2012 r. weszła w życie ustawa nowelizująca ustawę o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.). Zgodnie z nowymi przepisami czas pracy osoby niepełnosprawnej nie będzie mógł przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Od przepisu tego odstępuje się, jeżeli  lekarz medycyny pracy, a w razie jego braku lekarz, który sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną, wyda w stosunku do tej osoby zaświadczenie, w którym określi celowość skrócenia czasu pracy takiej osoby do maksimum 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu. Pracodawca nie może wymagać, aby pracownik pracował w skróconym wymiarze czasu pracy. Jeśli pracownik otrzyma od lekarza rzeczone zaświadczenie, to skrócony czas pracy obowiązuje od dnia, w którym niepełnosprawny przedłoży pracodawcy zaświadczenie od lekarza, że nie może pracować godzinę dłużej. Co ważne - teraz to niepełnosprawny sam występuje do lekarza, aby zgodził się wydać stosowne zaświadczenie. Pracodawca nie ma obowiązku wydać w tym celu skierowania do lekarza medycyny pracy wszystkim pracownikom niepełnosprawnym w swojej firmie. Na badania te skierowani będą ci, którzy wystąpią z takim wnioskiem.

Koszty tych badań zawsze ponosi pracodawca. Ustawa o rehabilitacji nie wskazuje, na jaki okres zaświadczenie powinno zostać wydane, termin ten określa sam lekarz, który je wydaje. Niestety ustawodawca nie przewidział możliwości odwołania się od decyzji lekarza o niewydaniu zaświadczenia o celowości skrócenia norm czasu pracy.


Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych

Korzyści wynikające z zatrudnienia osób niepełnosprawnych to m.in. mniejsze składki i dodatkowe profity. Zgodnie z ustawą rehabilitacyjną pracodawcy przysługuje ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON), miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego. Do tej pory przy ustalaniu wysokości dofinansowania do pensji osób niepełnosprawnych brano pod uwagę poziom minimalnego wynagrodzenia z poprzedniego roku. Nowe przepisy to zmieniły. W latach 2011 i 2012 w obliczeniach uwzględniona będzie wysokość minimalnego wynagrodzenia  z 2009 roku. Jest to stawka na poziomie 1276 zł brutto. W związku z powyższym od stycznia 2012 roku dofinansowanie wyniesie 170% minimalnego wynagrodzenia w przypadku pracowników ze znacznym stopniem niepełnosprawności, 125% minimalnego wynagrodzenia w przypadku pracowników z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i 50% minimalnego wynagrodzenia w przypadku pracowników z lekkim stopniem niepełnosprawności. Od lipca 2012 r. stawki te będą na poziomie: 180%, 115% i 45%, a od stycznia 2013 roku wyniosą odpowiednio: 180%, 100% i 40% minimalnego wynagrodzenia.

Niepełnosprawni w pracy - dziewczyna na wózku
© goodluz - Fotolia.com

Kolejną zmianą jest zapis, który mówi, że miesięczne dofinansowanie nie będzie przysługiwało na pracowników zaliczonych do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności, którzy mają ustalone prawo do emerytury. Jeśli osoba niepełnosprawna jest zatrudniona u więcej niż jednego pracodawcy w wymiarze czasu pracy nieprzekraczającym ogółem pełnego wymiaru czasu pracy, to miesięczne dofinansowanie przyznaje się pracodawcom proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tej osoby u danego pracodawcy. Jeśli osoba ta przekroczy pełny wymiar czasu pracy, to miesięczne dofinansowanie nie będzie przekraczało kwoty miesięcznego dofinansowania przyznawanego na osobę zatrudnioną w pełnym wymiarze czasu pracy. Przy czym dofinansowanie proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tej osoby dostaje w pierwszej kolejności pracodawca, który wcześniej zatrudnił tę osobę. PFRON na przekazanie dofinansowania ma teraz 25 dni od daty otrzymania wniosku. Pracodawcy mają obowiązek dokonywać wpłat na rzecz PFRON, jeśli zatrudniają minimum 25 pracowników, z wpłaty tej są zwolnieni, gdy zatrudnienie osób niepełnosprawnych ma wymagany wskaźnik.(Art. 21.1 i 21.2 Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn. zm.)

Pracodawcy zobowiązani są składać do PFRON-u informacje miesięczne i roczne o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, o zatrudnieniu i kształceniu osób niepełnosprawnych lub o działalności na rzecz osób niepełnosprawnych w sposób i terminach określonych przez PFRON. Wprowadzono także zapis, że dane te pracodawca może przesłać w formie dokumentu elektronicznego. Jeśli pracodawca chce ubiegać się o status Zakładu Pracy Chronionej, to wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych musi wynieść 50%. A osoby z umiarkowanym i znacznym stopniem niepełnosprawności powinny stanowić 20% ogółu zatrudnionych.

Zakładowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (ZFRON)

    Środki ZFRON są przeznaczone na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej oraz na ubezpieczenie osób niepełnosprawnych. Środki te mogą być wypłacane z rachunku bankowego środków do kasy tego funduszu, aby następnie wypłacić je osobom niepełnosprawnym oraz osobom, które są uprawnione do pomocy indywidualnej ze środków tego funduszu. Ponadto środki te nie będą podlegały egzekucji. Jeśli pracodawca w niewłaściwy sposób wykorzysta te środki, musi je zwrócić w 100% oraz wpłacić dodatkowo 30% tych środków na PFRON.

Czy zmiany w ustawie są korzystne? To zależy, z której strony na nie spojrzeć. Spowodowały zmniejszenie zatrudnienia wśród emerytów mających lekki i umiarkowany stopień niepełnosprawności, wiele firm rezygnuje ze statusu Zakładu Pracy Chronionej przez co mogą zatrudnić mniejszą ilość niepełnosprawnych. Osoby niepełnosprawne prowadzące działalność gospodarczą będą mieć mniejszą refundację składek na ubezpieczenia społeczne. A  przede wszystkim nie przysługuje już niejako automatycznie skrócony czas pracy dla osób niepełnosprawnych. Bardzo ważne są w związku z tym wszelkie kampanie społeczne, które informują o problemach, niekorzystnych zmianach, ale też korzyściach wynikających z ustaw i rozporządzeń, które dotyczą osoób niepełnosprawnych.

Autorką publikacji "Niepełnosprawni w pracy" jest  Joanna Jankowiak/Rekruteo.pl

Bezrobocie Niepełnosprawni w pracy Niepełnosprawność

Polecane teksty, porady, opinie z działu Praca

  • Stosunki międzyludzkie w miejscu pracy Stosunki międzyludzkie w miejscu pracy

    Od wieków stosunki międzyludzkie są niezwykle zróżnicowane, potrafimy się nienawidzić, szanować, kochać. Nie inaczej sytuacja wygląda w stosunkach pomiędzy pracownikami

  • Siła spokoju - czyli Nianią być… Siła spokoju - czyli Nianią być…

    Zawód niani w Polsce zaczyna być coraz bardziej popularny. W związku z brakiem wolnych miejsc w żłobkach i przedszkolach, rodzice coraz częściej decydują się na zatrudnienie niani.

więcej»

Dodaj pomysł lub uwagę: