Franczyza zamiast etatu?



Początki franczyzy miały miejsce w Stanach Zjednoczonych. Franczyza to rodzaj umowy licencyjnej, termin ten oznacza udzielenie przez jedną firmę – franczyzodawcę innej firmie – franczyzobiorcy, zezwolenia na sprzedaż produktów lub świadczenie usług na określonym obszarze. Jest to przekazanie franczyzobiorcy w ramach umowy długoterminowej, wiedzy i narzędzi do prowadzenia firmy. Franczyzobiorcy otrzymują wiedzę związana ze sprzedażą produktu, wykonaniem usługi, wytyczne dotyczące ekspozycji danego punktu, jak i strojów noszonych przez personel. Punkt franczyzowy musi działać zgodnie z wytycznymi macierzystej firmy. Prekursorem franszyzy byli amerykanie Izaak Singer, producent maszyn do szycia i John S. Pemberton, wynalazca napoju Coca–Cola. Działalność ich datuje się na połowę i koniec XIX wieku. Pemberton udostępnił swoją wiedzę i doświadczenia rozlewniom, które produkowały i sprzedawały dokładnie taką Coca-Colę, jaką wymyślił.

Następnie przyszedł czas na rozwój motoryzacji, a franczyza stała się dla producentów nowym sposobem sprzedaży. Stąd do dziś mamy działalności dealerskie w tej branży. Intensywnie rozwijał się również model franczyzy w takich gałęziach gospodarki, jak usługi i gastronomia. W latach 60-tych rozpoczęła się działalność franczyzowa w Europie. Pierwszy franczyzobiorca otworzył francuską perfumerię Yves Rocher, był rok 1989. W Polsce franczyza kształtowała się w ciągu 20 lat, poczatki jej sięgają 1991 r. Pierwszą restauracja na licencji Mc Donald’s uruchomiona została w 1994 r. w Bydgoszczy. Po kilku latach rynek franczyzowy w Polsce zaczął się stabilizować. Inne znane marki, które mają swoje punkty w Polsce, to pizzerie Da Grasso Express czy Subway. Liczba sieci franczyzowych czy jednostek własnych z roku na rok rośnie. Co więcej, Polacy wychodzą ze swoimi firmami także poza granice kraju, m.in. producent ekskluzywnej galanterii skórzanej Wittchen, czy sieć pizzerii Biesiadowo.

Aby wszelkie działania franczyzowe odbywały się zgodnie z przepisami powstał Europejski Kodeks Etyczny Franczyzy, który definiuje franczyzę, jako system oparty na ścisłej współpracy między odrębnymi statutowo przedsiębiorstwami. W ramach franczyzy ustalone są prawa i obowiązki prowadzenia działalności według koncepcji franczyzodawcy.

Sklep
© adimas - Fotolia.com

Rodzaje franczyzy

    Systemy franczyzowe dzielą się na 3 kryteria.

Według rodzaju działalności:
•    Franczyza dystrybucyjna
•    Franczyza usługowa
•    Franczyza produkcyjna
•    Franczyza mieszana

Franczyza dystrybucyjna to udostępnienie franczyzobiorcy swoich towarów i przekazanie wiedzy, jak należy je sprzedawać. Franczyzobiorca oznacza swój sklep logo firmy franczyzodawcy, korzysta ze wskazówek w zakresie wizualizacji punktu handlowego, szkolenia personelu, obsługi klienta. Franczyza dystrybucyjna działa między innymi w takich branżach jak: artykuły spożywcze i przemysłowe, zdrowotne i sportowe, odzież, obuwie, kosmetyki, biżuteria, AGD/RTV i telekomunikacja, stacje paliw.

Franczyza usługowa polega na przekazaniu franczyzobiorcy swojego know-how w postaci receptur i procedur wykonywania usługi. Zadaniem franczyzobiorcy jest oznaczenie swojego punktu usługowego znakiem towarowym franczyzodawcy. Franczyzobiorca korzysta także w tym przypadku ze wsparcia w zakresie wizualizacji tego punktu, rodzaju i realizacji usług, szkolenia personelu, obsługi klienta, a także działań promocyjno-marketingowych. Franczyza usługowa ma w swojej kategorii takie branże jak: gastronomia, turystyka, nieruchomości, fryzjerstwo i kosmetyka, usługi dla biznesu, finanse i bankowość. Rozwój franczyzy usługowej w dużej mierze zależy od zmiany potrzeb konsumentów. Zmiana naszych nawyków i przyzwyczajeń, dotyczących chociażby jadania częściej poza domem będzie napędzać koniunkturę, a co za tym idzie zwiększy popyt na powstawanie nowych punktów gastronomicznych.

Franczyza produkcyjna polega na udostępnieniu swojej wiedzy dotyczącej technologii produkcji i doświadczenia technicznego. Franczyzobiorca musi posługiwać się znakiem towarowym franczyzodawcy i oznaczać nim wytworzone przez siebie produkty. Produkty te muszą mieć taką samą jakość i wygląd, jak te produkowane w fabryce franczyzodawcy. Coca-Cola mylnie nazywana jest franszyzą produkcyjną, a jest tylko licencją produkcyjna, ponieważ know-how nie dotyczy w tym przypadku również procesu sprzedaży i marketingu.

Franczyza mieszana to rodzaj franczyzy, w której franczyzobiorca sprzedaje produkty franczyzodawcy i świadczy usługi związane z ich zastosowaniem.

Według rodzaju know-how:

•    Franczyza dystrybucji produktu

•    Franczyza koncepcji działalności

Franczyza dystrybucji produktu to udostępnienie swojego know-how w formie asortymentu produktów lub usług. Franczyzobiorca może sprzedawać wskazany towar lub usługi.

Franczyza koncepcji działalności polega na udostępnieniu przez franczyzodawcę wiedzy związanej ze sprzedażą produktu czy wykonywaniem usługi, wiedzy dotyczącej prowadzenia działalności, czyli informację na temat szkolenia personelu, marketingu, obsługi klienta, odpowiedniego stroju służbowego, wizualizacji punktu, etc.

Według organizacji systemu:
•    Franczyza bezpośrednia
•    Franczyza wielokrotna
•    Masterfranczyza
•    Przedstawicielstwo regionalne

Franczyza bezpośrednia to świadczenie usług przez franczyzodawcę na rzecz przedsiębiorcy, który podpisał umowę na licencję. Do obowiązku franczyzodawcy należą czynności kontrolne, udzielanie pomocy i doradztwo, szkolenie pracowników, prowadzenie działań marketingowych, reklamowych i tych związanych z finansami i księgowością.

Franczyza wielokrotna to rodzaj franczyzy, w ramach której franczyzobiorca zobowiązuje się w określonym terminie i na określonym terenie utworzyć sieć franczyzową. W tym przypadku nie może on posługiwać się znakiem towarowym franczyzodawcy, ani też nie otrzymuje wiedzy dotyczącej sposobu prowadzenia działalności.

Masterfranczyza to uprawnienie do wyłącznego korzystania z pakietu franczyzowego w prowadzeniu działalności na danym terenie. Z pakietu tego wynika także wiele obowiązków. Franczyzobiorca ma prawo do proponowania zmian w umowie i pakiecie franczyzowym, ale ostateczne zmiany wprowadzić może tylko franczyzodawca.

Co powinieneś wiedzieć zanim zdecydujesz się na franczyzowy biznes?

Rozpoczęcie własnej działalności wiąże się z wieloma obowiązkami i odpowiedzialnością. Nie inaczej jest w przypadku franczyzy. Zanim zdecydujesz się na tego typu biznes zrób dokładną analizę i zastanów się, jaki produkt czy usługę chcesz sprzedawać. Warto zrobić także badanie rynku, aby wiedzieć na co aktualnie jest najlepszy popyt. Praca w systemie franczyzowym wiąże się także z kosztami finansowymi – wstępna opłata franczyzowa, bieżące opłaty a także wpłaty na fundusz marketingowy. Do prowadzenia działalności będzie potrzebny odpowiedni personel i odpowiednia obsługa klienta.

Dobrze, aby twój punkt usługowy, twoja firma, która będzie działać w systemie franczyzowym był dobrze wyeksponowany. Dowiedz się jak najwięcej o franczyzodawcy: jaki miałby być twój wkład w inwestycję, jaki jest okres obowiązywania umowy, jaka jest wysokość opłat, które będziesz ponosił, a także przewidywanych dochodów oraz jakie są warunki rozwiązania bądź przedłużenia umowy franczyzowej. Krótko mówiąc, zanim zdecydujesz się na współpracę, poznaj dobrze swojego partnera w biznesie.

Autorką publikacji "Franczyza zamiast etatu?" jest  Joanna Jankowiak/Rekruteo.pl

Biznes Działalność gospodarcza Firma Franczyza Poszukiwanie pracy

Polecane teksty, porady, opinie z działu Praca

  • Stosunki międzyludzkie w miejscu pracy Stosunki międzyludzkie w miejscu pracy

    Od wieków stosunki międzyludzkie są niezwykle zróżnicowane, potrafimy się nienawidzić, szanować, kochać. Nie inaczej sytuacja wygląda w stosunkach pomiędzy pracownikami

  • Siła spokoju - czyli Nianią być… Siła spokoju - czyli Nianią być…

    Zawód niani w Polsce zaczyna być coraz bardziej popularny. W związku z brakiem wolnych miejsc w żłobkach i przedszkolach, rodzice coraz częściej decydują się na zatrudnienie niani.

więcej»

Dodaj pomysł lub uwagę: